Semana Santa: week van uitersten

Vrijwel iedereen aan de Costa Blanca kijkt uit naar Pasen. Voor de een betekent Semana Santa de eerste vakantie sinds begin januari. Voor horeca-ondernemers betekent de Paasweek dat ze voor het eerst sinds die moeilijke winterperiode weer eens kunnen rekenen op veel klandizie. En voor gelovigen betekent het dat ze zich gedurende een week met hart en ziel kunnen overgeven aan de herdenking van het Paasverhaal.
 
Het gevolg is dat we de komende week de meest uiteenlopende taferelen kunnen aantreffen aan de Costa Blanca, zoals in stemmige pijen geklede gelovigen die over de strandboulevard lopen of toeristen in korte broek die een processie aanschouwen. Die tegenstellingen kunnen prima naast elkaar bestaan.
 
Voor de toeristische sector is de Paasweek één van de drukste weken van het jaar. Een groot aantal Madrilenen die een appartement hebben aan de kust, profiteren van het feit dat ze vijf dagen vrij hebben en rijden met trein of auto naar Alicante. Ook de hotels en restaurants ontvangen de eerste grote stroom toeristen van het jaar. Deze toeristen vinden aan de Costa Blanca alles wat ze nodig hebben voor een aangename vakantie: mooi weer, strand en zee en lekker eten. En als ze ook nog de Paassfeer willen opsnuiven, zijn er vooral in Elche, Orihuela, Crevillente en Alicante in­drukwekkende processies bij te wonen.
 
Mensen die actief aan deze processies deelnemen, doen dat doorgaans omdat ze uiting willen geven aan hun geloof.?Maar de laatste decennia zijn de processies ook steeds meer een toeristische trekpleister geworden. Er is dan ook een groot onderscheid tussen processies in kleine dorpen in het binnenland waar een groot deel van de bevolking achter het beeld van Jezus Chris­tus aanloopt en er vrijwel niemand aan de kant van de weg staat om te kijken, en de pro­cessies in toeristenplaatsen als Altea, Torrevieja en Beni­dorm, waar er honderden toeristen afkomen op kleurrijke processies.
 
Het is vooral Andalusisië dat bekend staat om haar paasprocessies maar in de provincie Alicante kan de bezoeker ook terecht voor een aantal zeer indrukwekkende processies. Daar is ten eerste de palmpasenprocessie in Elche, die sinds het einde van de jaren negentig de titel ‘van internationaal toe­ristisch belang’ heeft. Op de zondagochtend die de paasweek inluidt, wordt herdacht dat Jezus en zijn leerlingen in de stad Jeruzalem aankwamen en daar met veel enthousiasme werden onthaald door de bevolking. Ze werden toegewuifd met olij­ventakken en palmbladeren. In Elche, de palmenstad bij uitstek, maakt men al minstens zeven eeuwen versierde palmtakken, die tijdens de palmenprocessies in heel Spanje worden meegedragen. Op de vrijdag en zaterdag voor Palmzondag zijn er op diverse plaatsen in het centrum markten waar de ornamenten van witte palmbladeren worden verkocht en op zondagochtend rond half elf verzamelen zich duizenden mensen met hun palmbladeren op de Paseo de la Estación. De palmbladeren worden gezegend en om 11.00 uur begint de processie, met een beeld van Jezus op een ezel als middelpunt. De aanblik van duizenden mensen die wuivende palmbladeren dragen is elk jaar weer indrukwekkend.

In sommige plaatsen worden ook op zondagavond, maandag, dinsdag en woens­dag processies gehouden. Op zondagavond is dat bijvoorbeeld de mantillasprocessie, waarbij de vrouwen uit de plaats prachtige zwart kanten hoofdtooien dragen. Zeer aanbevelenswaardig is de woensdagavondprocessie in de Barrio de Santa Cruz van Alicante. Deze processie begint bij de kapel op het hoogste punt van deze wijk en de Nazareners hebben de grootste moeite de beeldengroepen door de smalle straatjes van deze oudste wijk van de stad te manoe­vreren. Het trommelgeroffel dat weerkaatst tussen de muren ter­wijl de schemering in­valt, roept een sfeer op die zelfs de meest sceptische toeschouwer de mond snoert.
 
Hetzelfde geldt voor de stilteprocessies die in de meeste plaatsen op donderdagavond plaatsvinden. Van de vrolijke sfeer van zon­dag is nu niets meer over. Men herdenkt immers de laatste uren van Jezus Christus, het verraad door Judas en zijn terdoodveroordeling. De combinatie van stilte, duisternis, kaarslicht en de kappen van de Nazare­ners, doen soms een rilling over de rug lopen. Het maakt eigenlijk niet uit in welke plaats u deze processie be­kijkt, want zelfs in het kleinste dorp is dit indrukwekkend.
 
In sommige plaatsen gaat de stilteprocessie vrijwel naadloos over in de Kruisweg, die na middernacht of in de vroege ochtend van de vrijdag gehouden wordt. Hier lopen de ge­lovigen langs de staties van de plaatselijke kruisweg en herdenken zo de Via Crucis van Jezus.
 
Goede Vrijdag is in Spanje misschien wel de meest belangrijke dag van de religieuze ka­lender. Het is dan ook een nationale feest­dag. Op deze dag vinden de grootste processies plaats. Alle Paasbroederschappen (Hermandades) en alle beeldengroepen gaan de straat op. Deze processie is erg mooi in Crevillente, waar beelden van de bekende beeldhouwer Mariano Benlliure worden mee­gedragen en misschien nog wel mooier in Murcia, waar de schitterende en loodzware achttiende-eeuw­se beeldengroepen van Francisco Salzillo worden meegetorst. Deze laatste proces­sie begint al ‘s morgens om acht uur, in de meeste andere plaatsen zijn de Goede vrijdagprocessies doorgaans ‘s avonds.
 
Op zaterdag kunt u naar Orihuela waar in de vroege avond de begrafenisprocessie wordt gehouden. Orihuela is de meest religieuze plaats van de provincie Alicante: het de hoofdstad van het bisdom, er is een faculteit theologie en er zijn vele kloosters en kerken.?Het is dus ook niet verwonderlijk dat de processies er groot en meeslepend zijn, vooral die van zaterdag. De trekpleister van de zaterdagprocessie is het onlangs geheel gerestaureerde beeld ‘La Diablesa’. Het gaat om een cu­rieuze beeldengroep van de ze­ventiende-eeuwse beeldhouwer Nicolás de Bussy. Een duivelsfiguur met borsten delft het onderspit tegen een aantal engelen. De moraal is natuurlijk dat het geloof het kwade overwint. Ook als u zaterdag 28 maart niet naar Orihuela gaat, is het de moeite waard dit beeld een keer te gaan bekijken, in de speciale ruimte van het episcopaal paleis die voor dat doel is ingericht. Hetzelfde geldt overigens voor de beelden van Benlliure in het Museo Mariano Benlliure in Crevillente en vooral voor de beelden van Salzillo in het Museo Salizllo in Murcia.Na al die stemmigheid is er op eerste paasdag weer tijd voor blijdschap. ‘s Ochtends vroeg is er in veel plaatsen de vrolijke ontmoetingsprocessie, waar de opstanding van Jezus herdacht wordt. En daarna is er tijd voor een terrasje, lekker eten, een bezoekje aan het strand of een picknick.?Veel Span­jaarden gaan op eerste en tweede Paasdag de natuur in met medeneming van van ‘La Mona’, een speciaal versierd broodje met een ei in het midden.
 
Door: Bea Lutje Schipholt
 
.